Garbniki i Humusy w Akwarium

Garbniki i Humusy w Akwarium

Wszyscy w akwariach je mamy nie raz nawet nie wiedząc o ich istnieniu. Jedni podają je celowo w większej ilości, gdzie inni starają się z nimi walczyć. Chodzi tutaj o Garbniki i substancje Humusowe.

Czym one są?

Garbniki są związkami organicznymi pochodzenia roślinnego. Charakteryzuje się je jako kwasy (związki fenolowe i koloidalne). Zbudowane są z podstawowych cegiełek pierwiastków, związki organiczne, z których są zbudowane dzięki bakteriom, grzyba oraz innym mikroorganizmom ulegają humifikacji. A dzięki takim zabiegom dostarczają rośliną przede wszystkim CO2 oraz NH4+.

Zalety Garbników?

Spora część osób kojarzy je jedynie z tego, że barwią wodę na brązowo, dzięki czemu mamy efekt “Black Waters”. A okazuje się, że mają one o wiele więcej pozytywów, lecz z braku wiedzy często zostają pomijane.
Zwykle pozyskuje się je z szyszek olchy, kory dębu i liści, a także torfu. Aktualnie większość akwarystów jako ich źródło wybrało coraz częściej spotykane liście migdałecznika (tzw. Katapang)
Co do samego działania. Garbniki zakwaszają wodę, mają także właściwości glonobójcze i grzybobójcze.
Warto też tutaj dodać, iż łatwo łączą się ze związkami żelaza, fosforu, kobaltu, manganu oraz miedzi. W takowej postaci stają się one łatwo przyswajane przez rośliny. Objawia się to lepszym ukorzenianiem, utworzeniem mocniejszej łodygi, liście uzyskują lepszą barwę. Również wpływa pozytywnie na kondycję zdrowotną ryb oraz ich mnożenie.

Garbnikowy Kolor?

Herbaciany kolor często spotykany przy wodach bogatych w nie, bierze się z barwników zawartych w nich tzw. humanianów – sole kwasowe humaninowych i zasad (warto pamiętać o tym, że z czasem ten kolor ulega rozkładowi, jak i również związki zwane garbnikami).

Skąd się one wzięły w naszym akwarium?

Tutaj możemy podzielić je na 2 kategorie Obce i pochodzenia roślin akwariowych.
Obce dodajemy za pomocą wywaru (mowa o nim w dalszej części artykułu).
Garbniki pochodzenia roślinnego produkują wszystkie rośliny, są one specyficzne dla każdego gatunku roślin. Spełniają one w roślinach różne funkcje między innymi ochronne (chronią przed chorobami: grzybowymi, bakteryjnymi, glonami – naturalne algicydy).

Gdzie i ile ich znajdziemy?

Znajdują się one w sporych ilościach w torfach, węglu brunatnym, lignicie, stylicie, korze, drewnie, korzeniach i owocach. Występują one również w niektórych roślinach niższych: glonach, porostach, mchach i grzybach.

Zawartość garbników w przykładowych gatunkach roślin:

  • liście brzozy 8-9%
  • liście olchy 11-13%
  • liście kasztanowca 9-10%
  • kora brzozy 5-8%
  • kora świerkowa 8-10%
  • kora dębu 10-15%
  • drewno kasztanowca 7-18%
  • herbata 17-20%
  • zielone skorupy kasztanowca i liście 30%
  • Drzewa mangrowe 50%

Czy da się je przedawkować?

Jak to mawiał Paracelsus: „Cóż jest trucizną? Wszystko jest trucizną i nic nie jest trucizną. Tylko dawka czyni, że dana substancja nie jest trucizną”.
Tak samo jest tutaj. Substancje humusowe stwierdzone w wodzie w stężeniach normalnych (od 0,5 do 1,0 mg/dm3) nie są szkodliwe dla zdrowia ludzi i zwierząt. Maksymalna dopuszczalna ilość substancji organicznej, jaka może znajdować się w wodzie do picia, wynosi od 1,8 do 2,5 mg/dm3, co odpowiada barwie od 4 do 24 mg/dm3 Pt. (jednostka barwy). Wody zawierające związki humusowe są w mniejszym lub w większym stopniu dysfotyczne (słabo prześwietlone). Przy stosowaniu kwasu humusowego, w przypadku zbyt wysokiej twardości (powyżej 8’n.) nie obserwuje się jego skuteczności, ponieważ zachodzi tu proces częściowego strącania kwasu przez związki wapnia i magnezu. Przy przedawkowaniu kwasu humusowego wpływa hamująco na uprawę roślin, ale nie ujemnie na ryby.

Czy w chemii akwarystycznej też znajdują one swoje miejsce?

Oczywiście! Nie są to zapomniane składniki stosowane jedynie przez stare wygi.
Stosuje się preparaty takie jak Torfin complex firmy „Tropical” lub Biotorfin firmy „Zoolek”. Są one przydatne do zwalczania glonów oraz przyrządzania wody do tarła wielu gatunków ryb tropikalnych, szczególnie z rodziny kąsaczowatych-Characidae.

Jak podać garbniki do akwarium (praktyka)

Sposobów podawania garbników w akwarium jest wiele, to który wybierzemy zależy tylko i wyłącznie od nas. A są to:
– Dodanie do wody odpowiednio spreparowanych liści lub szyszek;
– Podanie gotowych preparatów produkowanych przez profesjonalne firmy;
– Możemy także sami wykonać preparat garbnikowy. W takim celu dobrze zaopatrzyć się w szyszki olchy, liście dębu, liście migdałecznika. Odpowiednio spreparowane składniki wsypujemy do pojemnika (dobrze, aby miał ścianki nieprzepuszczające światła/o znikomym przepuszczaniu) i zalewamy woda. Taki zestaw odkładamy na 2-3 dni. Jeżeli potrzebujemy wywar dość szybko, można zalać wszystko wodą o temperaturze 60-80 stopni;
– Wodę można także zaopatrzeć w garbniki przez przepuszczenie jej przez filtr torfowy lub przez podanie torfu do filtra;
– Jeżeli od samego początku chcemy mieć sporo garbników w swoim akwarium, przy zakładaniu akwarium na dnie można ułożyć kawałki Lignitu (stwardniały węgiel brunatny). Oddziałuje on z substancjami mineralnymi, a hydrobiontami. Taki działanie ma miejsce dzięki wydzielającym się substancją humusowym z lignitu. Tutaj warto nadmienić, że kawałki lignitu nie posiadają czynników chorobotwórczych oraz wstrzymują dyfuzje związków toksycznych i szkodliwych dla roślin. Poniżej został przedstawioy skład Lignitu: 1 kg lignitu zawiera

  • fosforu (P) ->10-20 mg
  • potasu (K) -> 20-100 mg
  • magnezu (Mg) -> 300-500 mg
  • wapnia (Ca) -> 1500-2500 mg
  • siarczanu (SO4) -> 10-20 mg
  • żelaza (Fe) -> 10-30 mg
  • cynku (Zn) -> 2-5 mg
  • miedzi (Cu) -> 2-4 mg
  • molibdenu (Mo) -> 0,1-1 mg
  • boru (B) -> 2-5 mg

O czym warto pamiętać, podając związki humusowe?
– Nie należy używać zbyt jaskrawego oświetlenia;
– Nie należy używać promieni ultrafioletowych;

Warto pamiętać o tych dwóch zasadach, ponieważ w takich warunkach ulegną one wytrąceniu, objawi się to zmętnieniem wody oraz pojawieniem się kłaczków oblepiających skrzela ryb bądź np. ikrę

Praktyka, nie tylko Teoria

A będzie tu mowa o zastosowaniu tych substancji w Ogrodzie Botanicznym we Wrocławiu.
Użyto go w celu zwalczenia glonów, sam preparat wykonano w Instytucje Torfowym w Elblągu.
„Użyty do tego celu proszek rozsypywano na powierzchni wody w ilości 1,25 g na 1 litr wody. Przy opadaniu proszku woda w ciągu 1/2 godziny nabiera barwy mocnej herbaty. Już po 30 godzinach sinice (Cyanophytae) odpadają od liści roślin. Po 10 dniach rośliny i szyby są zupełnie oczyszczone z glonów. Pomimo takiego radykalnego toksycznego działania kwasu humusowego rośliny wyższe nie wykazują żadnego zahamowania wzrostu, raczej widać było działanie stymulujące”.

Najczęściej stosowane źródła garbników:

Autor: Wiktor Wiacek

Do napisania tego postu wykorzystano tekst Pana Dr. Ryszarda Kamińskiego pochodzący z czasopisma „Akwarium” nr 5-6/88.

Źródła zdjęć: Aquael Zoo, Pinterest, Allegro, cichlidae.pl, Biotope-Aquarium.info 27th place in Biotope Aquarium Design Contest 2017 Arkadiusz Skrzycki

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.